Ադրբեջանում 16 հայերին, այդ թվում՝ Արցախի նախկին պետնախարար Ռուբեն Վարդանյանին, մեղադրական դատավճիռներ կայացնելը, որը հասունացել է Ռուբեն Վարդանյանի 20 տարվա բանտարկության դատավճիռով, Amnesty International կազմակերպությունը որակում է որպես «ֆարս»։ Այս մասին հայտարարել է կազմակերպության Արևելյան Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի գծով տնօրեն Մարի Սթրուտերսը՝ մեկնաբանելով դատավճիռը, որը կայացվել է ադրբեջանական զինվորական դատարանի կողմից։
«Այն փաստը, որ Ռուբեն Վարդանյանն ու մյուսները, այդ թվում՝ իր նման մի քանի քաղաքացիական անձինք, դատապարտվել են զինվորական դատարանի կողմից, ինքնին լուրջ մտահոգություն է հարուցում և անհամատեղելի է արդար դատաքննության երաշխիքների հետ», – նշել է Սթրուտերսը։ Նրա խոսքով՝ դատավճիռները վիրավորանք են հանդիսանում միջազգային իրավունքով նախատեսված հանցագործությունների բոլոր զոհերի համար։
Amnesty International-ը ընդգծել է, որ դատավճիռները կայացվել են «դռնփակ լսումների» ժամանակ, որոնք հիմնված են այն լեզվով, որը մեղադրյալները չեն հասկացել, և որոնք պատշաճ կերպով չեն թարգմանվել։ Կազմակերպությունը նշել է, որ նույնիսկ մեղադրանքները, որոնք Ռուբեն Վարդանյանի դեմ կազմում են ավելի քան 40 կետ, այդ թվում՝ «ահաբեկչություն» և «մարդկության դեմ հանցագործություն», ամբողջությամբ չեն հրապարակվել դատավարության ընթացքում։
Ադրբեջանը մեղադրվում է նաև մարդու իրավունքների միջազգային իրավունքին համապատասխան իր պարտավորությունները չկատարելու մեջ։
Հիշեցնելով, որ Ռուբեն Վարդանյանը Ռուսաստանից Լեռնային Ղարաբաղ է տեղափոխվել 2022 թվականին և ձերբակալվել է 2023 թվականի սեպտեմբերի 27-ին՝ Ադրբեջանի կողմից տարածաշրջանի բռնազավթումից հետո, Amnesty International-ը կոչ է արել հետաքննել հաղորդումները, որոնք վերաբերում են մեղադրյալների նկատմամբ դաժան վերաբերմունքի, գործի կեղծված նյութերը հարկադրաբար ստորագրելու և պաշտպանությանը պատրաստվելու համար բավարար ժամանակ չտրամադրելու փաստերին։
Փետրվարի 5-ին նույն դատարանը դատավճիռ է կայացրել ևս 15 մեղադրյալների նկատմամբ, այդ թվում՝ Արցախի Հանրապետության նախկին ղեկավարների։ Հինգ հոգի, այդ թվում՝ նախկին նախագահ Արայիկ Հարությունյանը, ցմահ ազատազրկման են դատապարտվել։ Մեղադրյալները մեղադրվում են ընդհանուր առմամբ 2548 հանցագործություն կատարելու համար, այդ թվում՝ «ցեղասպանություն», «ստրկացում», «բռնի անհետացումներ» և «ահաբեկչության ֆինանսավորում»։
