Հայաստանի էլեկտրական ցանցերի գնահատականը մոտ է մեկ միլիարդ դոլարի

Փետրվարի 17-ին կայացած մամուլի ասուլիսում, որպես «Ուժեղ Հայաստան» կուսակցության խորհրդի անդամ և Հայաստանի էլեկտրական ցանցերի (ՀԷՑ) նախկին գլխավոր տնօրեն, ես հայտարարեցի, որ ընկերության իրական շուկայական արժեքը կազմում է մոտավորապես մեկ միլիարդ դոլար։ Սա ոչ թե պարզապես տեսական վերլուծություն է, այլ հիմնված է փաստերի վրա։

Իրականում, իշխանությունները, թվում է, ամեն ինչ են անում՝ ընկերության շուկայական արժեքը իջեցնելու համար։ Այս հարցում ես հիշեցրեցի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունը, թե որոշակի հանգամանքների դեպքում ՀԷՑ-ի գինը կարող է իջեցվել։ Նման հայտարարություններ, ինչպես ես ընդգծեցի, հենց այնպես չեն արվում։

Ընկերության ներկայիս սեփականատերերը՝ «Տաշիր» ընկերությունների խումբը, առաջարկել է լուծել գնահատականի հարցը միջազգային խոշոր գնահատող ընկերության ներգրավմամբ՝ ՀԷՑ-ի արժեքը որոշելու համար, և այդ գնահատականին ավելացնել 15 տոկոս։ Սակայն, ի տարբերություն սեփականատերերի առաջարկի, իշխանությունները համաձայն չեն այդ նախաձեռնությանը։

Ստեղծված իրավիճակում ես կարծում եմ, որ իշխանությունները փորձում են օրինականացնել ՀԷՑ-ի ապօրինի զավթումը՝ հանրային գերակա շահի անունով և հնարավորինս ցածր գնով։ Եթե ընկերությունը սեփականատերերի համար ոչ շահավետ պայմաններով վաճառվի, նրանք իրենց իրավունք են վերապահում դատական կարգով վիճարկել իշխանությունների գործողությունները։

Հիշեցնեմ, որ 2016 թվականից սեփականատերը՝ «Տաշիր» ընկերությունների խումբը, ՀԷՑ-ի արդիականացման համար ներդրել է շուրջ 680 մլն դոլար, իսկ նոր հզորությունների ստեղծման համար՝ 150-200 մլն դոլար։

ՀՀ Կոմիտեի 2025 թվականի նոյեմբերի 17-ի որոշմամբ ՀԷՑ-ը զրկվել է էլեկտրաէներգիայի բաշխման լիցենզիայից։ Որոշման հիմնավորումը խախտումներն են, որոնք հանձնաժողովը նկատել է ընկերության գործունեության մեջ։ Դրանց թվում են 134,8 հազար կվտ/ժամի հավելագրում, 11,3 հազար կվտ/ժամ չհաշվառում, ինչպես նաև բաժանորդների միացումների մի քանի հազար ուշացումներ։ Ընկերության վարկային երաշխիքների ընդհանուր գումարը մոտեցել է 690 մլն ԱՄՆ դոլարին։

Ավելի վաղ, 2023 թվականի հունիսի 18-ին, իրավապահ մարմինները ձերբակալել և կալանավորել էին «Տաշիր» ընկերությունների խմբի ղեկավար Սամվել Կարապետյանին՝ սահմանադրական կարգը տապալելու կոչեր անելու մեղադրանքով։ Այս գործողությունը տեղի էր ունեցել այն բանից հետո, երբ Կարապետյանը հարցազրույցում հայտարարել էր, որ եթե քաղաքական գործիչները չկարողանան պաշտպանել Հայ Առաքելական Եկեղեցին, «մենք մեր ձևով կմիջամտենք»։ Կարապետյանի կալանավորումից հետո իշխանությունները փաստացի խլել են Կարապետյանների ընտանիքի կողմից ՀԷՑ-ի կառավարումը՝ ժամանակավոր կառավարիչ նշանակելով «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության անդամ Ռոմանոս Պետրոսյանին։