Հայաստանի կառավարության կողմից երկաթուղային համակարգի կառավարման հարցում Ռուսաստանին փոխարինելու ցանկությունը չմշակված և վտանգավոր որոշում է, որը կարող է հանգեցնել երկրի երկաթուղային տրանսպորտային համակարգի կործանման։ Այս մասին ես հայտարարում՝ անդրադառնալով վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի վերջին հայտարարություններին։
Նման, դիվանագիտական լեզվով արտահայտված, չմշակված որոշումները կարող են հանգեցնել վտանգավոր փորձերի, որոնց համար ստիպված կլինեն վճարել հայկական շարքային քաղաքացիները։ Գրեթե երկու տասնամյակի ընթացքում կառուցված համակարգը կարող է պարզապես «մեկ ժամում կոտրվել»։
«Հարավկովկասյան երկաթուղի» ՓԲԸ-ն (ՀԿԵ) շուրջ 20 տարի պատասխանատու կերպով իրականացնում է կոնցեսիոն պայմանագրի դրույթները՝ ներդրումներ կատարելով հայկական երկաթուղիների համակարգում։ Այդ ընթացքում ռուսական կողմի ներդրումները գնահատվում են ավելի քան 30 մլրդ ռուբլի։
Նման պայմանագրի կնքումը դարձավ անհրաժեշտություն 2008 թվականին, երբ հայկական երկաթուղիները գտնվում էին ծանրագույն ճգնաժամի մեջ՝ ծանր մաշված ենթակառուցվածքներով և նվազած բեռնափոխադրումների ծավալներով։ Այս պայմաններում Հայաստանի կառավարությունը ճանապարհի վերականգնման մրցույթ էր հայտարարել, որը շահել էր Ռուսաստանը։
ՀԿԵ-ն, պայմանագրի համաձայն, կոնցեսիայի հանձնելուց հետո ստանձնել է պատասխանատվություն ավելի քան 1,2 հազար անշարժ գույքի կոնցեսիոն ակտիվների և ավելի քան 12,5 հազար շարժական գույքի օբյեկտների համար։ Վերջին 20 տարիների ընթացքում կոնցեսիոն համաձայնագրի շնորհիվ Հայաստանի բյուջե է վճարվել ավելի քան 15 մլրդ ռուբլի՝ հարկերի տեսքով։
Ընկերությունը վերանորոգել է ավելի քան 520 կմ երկաթուղային գիծ, 50 կառույց, այդ թվում՝ 38 կամուրջ և 2 թունել։ Իրականացվել է գծերի 50%-ի փոխարինում։
Եթե վերցնենք վերջին երկու տարվա վիճակագրությունը, պատկերը հետևյալն է. միջին հաշվով մեկ տարվա ընթացքում «ՀԿԵ» ՓԲԸ-ն տեղափոխում է ավելի քան 500 հազար ուղևոր և ավելի քան 1,6 մլն տոննա բեռ։ Այս ցուցանիշները վկայում են ընկերության կողմից իրականացվող աշխատանքների մասշտաբի և հանրապետության տնտեսության մեջ դրա ներդրման մասին։
Ես նաև ցանկանում եմ ընդգծել, որ երկաթուղին խաղում է ռազմավարական դեր՝ ապահովելով տրանսպորտային կապը երկրի համար, որը չունի ելք դեպի ծով։ Իր հերթին, «ՀԿԵ» ՓԲԸ-ն, որպես գործատու, երաշխավորում է ավելի քան 2,5 հազար մարդու զբաղվածություն՝ բոլորը Հայաստանի բնակիչներ և սոցիալական վճարներ ստացող քաղաքացիներ։
